.jpg)
Ten poradnik jest dla rodziców niemowląt i małych dzieci. Piszę, jak dbać o dziąsła przed pierwszym ząbkiem, od kiedy myć zęby, ile pasty nałożyć, jaką wybrać szczoteczkę i co zrobić, gdy dziecko protestuje.
Zanim pojawi się pierwszy ząbek
Higienę zaczynasz jeszcze przed pierwszym zębem. Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) radzi przecierać dziąsła 2 razy dziennie miękką, czystą ściereczką: rano po pierwszym karmieniu i przed snem. Wygodne są gotowe gaziki pakowane pojedynczo, np. chusteczki Brush-Baby dla niemowląt od 0 do 16 miesięcy: z ksylitolem, bez fluoru, 28 sztuk w opakowaniu.

AAP przypomina też, że bakterie powodujące próchnicę mogą przejść z ust rodzica do ust dziecka. Dlatego nie oblizuj smoczka ani łyżeczki dziecka i nie bierz do ust jego akcesoriów.
Ząbkowanie
Gdy dziąsła swędzą i bolą, pomaga gryzak. Brytyjska NHS radzi schłodzić go w lodówce, ale nigdy nie zamrażać, bo zamrożony może uszkodzić dziąsła. Pomóc może też delikatne masowanie dziąseł czystym palcem. Na przednie dziąsła mam w ofercie gryzak Brush-Baby FrontEase od 3. miesiąca: ma kształt przednich zębów i dziąseł, teksturowaną powierzchnię i nasadkę chroniącą przed zabrudzeniem. NHS pisze, że brakuje dowodów na skuteczność żeli na ząbkowanie. Jeśli nie wiesz, jak ulżyć dziecku, zapytaj lekarza albo farmaceutę.

Ultramiękkie szczoteczki dla dorosłych, takie jak Orthosept Silk, producent przeznacza dla osób z wrażliwymi dziąsłami, po zabiegach i dla kobiet w ciąży. Dla dziecka wybierz szczoteczkę, której producent podaje jego wiek.

Pasta z fluorem: od kiedy i ile
Zęby myj od pojawienia się pierwszego zęba, 2 razy dziennie, w tym ostatni raz przed snem. Brytyjskie zalecenia mówią o paście z co najmniej 1000 ppm fluoru, a polscy eksperci stomatologii dziecięcej zalecają dzieciom pastę z 1000 ppm fluoru w ograniczonej ilości:
- do 3 lat: cienka warstwa pasty, wielkości ziarenka ryżu,
- od 3 do 6 lat: porcja wielkości ziarna grochu.
Pastę nakłada rodzic. Po myciu dziecko wypluwa pianę, ale nie płucze ust wodą, bo wtedy fluor działa słabiej. Brytyjska NHS radzi pomagać dziecku w myciu albo pilnować go co najmniej do 7. roku życia, a polscy eksperci zalecają, żeby do 8. roku życia zęby dziecka doczyszczał dorosły.
Pasty z fluorem są w kategorii pasty dla dzieci z fluorem. Mam też pasty dla dzieci bez fluoru, bo część rodziców ich szuka, ale w profilaktyce próchnicy zalecenia mówią o paście z fluorem w ilości dobranej do wieku. Dobór pasty dla dziecka z ryzykiem próchnicy, z próchnicą albo z zaburzeniami szkliwa warto omówić ze stomatologiem dziecięcym. O jednym z takich zaburzeń piszę w poradniku MIH u dzieci.
Dieta a zęby dziecka

Nawet dobra pasta nie wystarczy, jeśli zęby przez cały dzień mają kontakt z cukrem. Ograniczaj słodkie jedzenie i napoje, i to zarówno ich ilość, jak i to, jak często dziecko po nie sięga. Soki mają cukry i kwasy, które sprzyjają próchnicy, dlatego podawaj je do posiłków, a nie między nimi. Brytyjskie zalecenia przewidują w butelce tylko mleko mamy, mleko modyfikowane albo przegotowaną, ostudzoną wodę, a od 6. miesiąca radzą uczyć picia z otwartego kubka. Jeśli dziecko często bierze leki, zapytaj lekarza o wersje bez cukru.
Po kwaśnym jedzeniu i piciu nie myj zębów od razu: przepłucz usta wodą, a ze szczotkowaniem odczekaj godzinę.
Jaka szczoteczka dla małego dziecka
Szczoteczka może być kolorowa, bo dziecko ma chcieć po nią sięgać, ale ważniejsze są mała główka, miękkie włosie i wygodny uchwyt. Radzę podział ról: dziecko próbuje myć samo, a na końcu rodzic dokładnie poprawia. Małe dziecko nie ma jeszcze takiej sprawności, żeby wyczyścić wszystkie powierzchnie zębów. Dla najmłodszych mam w ofercie np. Curaprox Curababy dla dzieci od 0 do 4 lat, a pozostałe modele są w kategorii szczoteczki dla niemowląt i dzieci.
Gdy dziecko nie chce myć zębów

Najpierw poszukaj przyczyny. Czasem protest zaczyna się po zmianie szczoteczki na większą albo twardszą, która urazi dziąsła. Wtedy nie rezygnuj z mycia, tylko zmień szczoteczkę, pastę albo sposób mycia. Dzieci uczą się przez naśladowanie, więc myjcie zęby razem przed lustrem. Pomaga też minutnik, piosenka albo szczoteczka w ulubionym kolorze.
Szczoteczka soniczna dla dziecka

Brytyjska NHS pisze, że nie ma znaczenia, czy szczoteczka jest elektryczna, czy ręczna. Jeśli wybierasz model elektryczny, sprawdź wiek podany przez producenta, wielkość główki i tryby pracy. U małego dziecka szczoteczkę prowadzi rodzic. Modele dla dzieci w różnym wieku są w kategorii szczoteczki soniczne dla dzieci.
Przestrzenie między zębami

Amerykańskie Towarzystwo Dentystyczne (ADA) radzi czyścić przestrzenie między zębami dziecka, gdy tylko 2 zęby się stykają. Na początku robi to dorosły; dzieci przejmują to zwykle w wieku 10 do 11 lat. W małej buzi łatwiej użyć flossera, czyli nitki na uchwycie, niż zwykłej nici. Takie akcesoria są w kategorii wykałaczki dentystyczne i niciowykałaczki. Nowe akcesoria wprowadzaj stopniowo: lepiej robić mniej, ale regularnie.
Wybarwianie płytki: lekcja dla dziecka

Płyn albo tabletka do wybarwiania barwi płytkę nazębną, więc dziecko samo widzi, gdzie zęby nie zostały domyte. Najpierw wybarwiacie płytkę, oglądacie zęby w lustrze, a potem razem doczyszczacie zabarwione miejsca. Takie preparaty są w kategorii kontrola płytki nazębnej.
Pierwsza wizyta u stomatologa
Brytyjska NHS radzi pójść z dzieckiem do stomatologa, gdy pojawią się pierwsze mleczne zęby, najpóźniej przed 1. urodzinami; AAP także mówi o wizycie do 1. urodzin. Nie czekaj, aż ząb zaboli: łatwiej oswoić dziecko z gabinetem, fotelem i lampą na spokojnej wizycie. Jeśli może towarzyszyć Ci przy Twojej kontroli, tym lepiej. I nie strasz dziecka dentystą.
Wszystkie produkty dla najmłodszych są w dziale dzieci i niemowlęta.
